Unitree: Cú IPO Kỷ Lục Và Câu Chuyện Robot Chạy Nhanh Hơn Usain Bolt
Trần Việt
Sáng thứ Hai, Unitree tung video một robot hình người vượt qua vạch đích với tốc độ 12.66 m/s. Nhanh hơn cả Usain Bolt ở đỉnh cao 2009. Cùng lúc, đợt IPO của họ trên STAR Market sắp chạm sàn, với mức đăng ký mua kỷ lục 8.288 lần.
Tôi nhìn vào hai sự kiện này và thấy một câu chuyện quen thuộc. Giống như những ngày đầu tôi săn ICO Chainlink năm 2017, khi một tờ whitepaper có thể đẩy giá trị lên gấp trăm lần chỉ sau một đêm. Nhưng lần này, câu chuyện không phải về oracle hay DeFi. Nó về robot, về cơ bắp thép, và về một thị trường đang khát khao một narrative mới để thoát khỏi chu kỳ giảm.
Bối cảnh: Unitree IPO lần này huy động 6.1 tỷ nhân dân tệ, vượt 45% so với kế hoạch 4.2 tỷ. Định giá gần 9 tỷ USD, tương đương 36 lần doanh thu 2025. Con số ấy gấp đôi so với đối thủ UBTech niêm yết tại Hong Kong. Nhưng câu chuyện thực sự nằm ở tốc độ: robot Superman đạt 12.66 m/s, vượt qua mọi kỷ lục chạy của con người.
Tôi tìm kiếm những nơi mà câu chuyện chưa được kể hết. Ở đây, phần chưa kể là sự tương đồng giữa cơn sốt IPO robot và cơn sốt ICO năm xưa. Cả hai đều dựa trên một mẩu chuyện hấp dẫn: một công ty công nghệ đột phá, một kỷ lục mới, và một làn sóng FOMO từ giới đầu tư bán lẻ. Nhưng liệu robot chạy nhanh có biến thành doanh thu bền vững?
Dữ liệu cho thấy Unitree đã bán 5.500 robot hình người trong năm 2025, chủ yếu cho phòng thí nghiệm và giải trí. Doanh thu thực tế đạt 1.7 tỷ nhân dân tệ, lợi nhuận ròng 591 triệu. Nhưng mức định giá 100 lần thu nhập là một câu chuyện khác. Nó gợi nhớ tôi về những ngày DeFi Summer 2020, khi Uniswap v2 ra mắt và tôi thuyết phục quỹ đầu tư 1000 ETH vào pool thanh khoản. Ai cũng nghĩ AMM sẽ thay đổi thế giới. Và nó đã thay đổi, nhưng không phải tất cả đều sống sót.
Một câu chuyện crypto hay phải có cả phần contrarian. Ở đây, góc nhìn phản trực giác là: tốc độ chạy kỷ lục không đồng nghĩa với năng suất nhà máy. Robot hình người vẫn đang vật lộn với các tác vụ công nghiệp thực tế. Trong khi đó, vốn khổng lồ đang đổ vào lĩnh vực này: Tether dẫn đầu vòng gọi vốn 1.4 tỷ USD cho NEURA Robotics, NVIDIA ký hợp đồng với LG và Doosan, Elon Musk xây nhà máy chip kỷ lục.
Sự tương đồng với crypto là rõ ràng. Cả hai ngành đều bị chi phối bởi narrative: "robot sẽ thay thế lao động" giống như "DeFi sẽ thay thế ngân hàng". Nhưng tôi đã học được từ Chainlink: bán sớm ở $2 vì thiếu kiên nhẫn, và từ Terra: mất 60% danh mục vì tin vào câu chuyện mà quên kiểm tra dữ liệu.
Vậy nên, khi nhìn vào Unitree, tôi tự hỏi: liệu kỷ lục tốc độ có chuyển hóa thành đơn đặt hàng từ các nhà máy? Hay nó chỉ là một màn trình diễn để kích thích IPO? Câu trả lời có thể nằm ở những tháng tới, khi dòng tiền từ IPO được dùng cho "trí tuệ nhân tạo thể nhập" – phần mềm điều khiển robot thực tế.
Takeaway: Giữa thị trường giảm, sống sót quan trọng hơn lợi nhuận. Unitree có thể là một câu chuyện đẹp, nhưng tôi sẽ chờ xem liệu tốc độ chạy có bằng tốc độ tạo ra giá trị thực. Như mọi khi, tôi tìm kiếm những nơi mà câu chuyện chưa được kể hết – và phần chưa kể ở đây là: robot có thể chạy nhanh, nhưng liệu chúng có biết làm việc?