Hook
Khi tôi nhìn vào dữ liệu đầu tư từ Hàn Quốc trong quý 4 năm 2024, một con số khiến tôi phải dừng lại: các nhà đầu tư có tài sản tài chính trên 10 tỷ won (khoảng 7,5 triệu USD) đã đổ hơn 1.200 tỷ won vào các quỹ ETF đòn bẩy tập trung vào Samsung Electronics và SK Hynix. Không chỉ vậy, nhóm tuổi 40-49 trong giới nhà đầu tư bán lẻ cũng chiếm tỷ trọng lớn bất thường trong dòng vốn này. Đây không phải là một sự đa dạng hóa danh mục. Đây là một canh bạc tập thể, có đòn bẩy, vào niềm tin rằng ngành công nghiệp bán dẫn Hàn Quốc sẽ thống trị kỷ nguyên AI.
Context
Để hiểu tại sao điều này quan trọng, chúng ta cần nhìn vào bức tranh thanh khoản toàn cầu. Kể từ năm 2023, các ngân hàng trung ương lớn — Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Ngân hàng Trung ương châu Âu, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc — đã duy trì lãi suất ở mức cao để kiểm soát lạm phát, nhưng đồng thời, dòng vốn đầu cơ vẫn tìm kiếm những tài sản tăng trưởng vượt trội. Trong bối cảnh đó, bộ đôi Samsung và SK Hynix trở thành điểm đến hấp dẫn nhất vì lý do đơn giản: họ là hai trong số rất ít công ty trên thế giới có thể sản xuất hàng loạt bộ nhớ băng thông cao (HBM) — thành phần không thể thiếu trong các máy chủ AI của NVIDIA, AMD và các công ty đám mây lớn.
Nhưng không chỉ dừng ở đó. Các quỹ ETF đòn bẩy mà giới siêu giàu Hàn Quốc mua vào — như KODEX 200 Leverage hay TIGER Samsung Group Leverage — có tỷ lệ đòn bẩy 2x, nghĩa là mỗi biến động 1% của chỉ số sẽ tạo ra biến động 2% trong giá ETF. Điều này cho thấy họ không kỳ vọng một sự phục hồi nhẹ nhàng, mà là một siêu chu kỳ tăng trưởng. Họ đang đặt cược vào một sự bùng nổ mạnh mẽ của ngành bộ nhớ do AI thúc đẩy.
Core
Phân tích của tôi dựa trên 20 năm theo dõi chu kỳ bán dẫn cho thấy một điểm đặc biệt: trong quá khứ, các nhà đầu tư tổ chức thường mua cổ phiếu bán dẫn khi giá trị sổ sách thấp và bán khi định giá quá cao. Nhưng lần này, họ sử dụng đòn bẩy để tăng gấp đôi mức độ tiếp xúc, đồng thời tập trung vào chỉ hai cổ phiếu. Hành vi này phản ánh một niềm tin gần như tôn giáo vào sự thống trị của Hàn Quốc trong chuỗi cung ứng AI.
Hãy nhìn vào dữ liệu: Theo báo cáo của TrendForce, thị trường HBM dự kiến tăng trưởng với tốc độ CAGR 45% từ 2024 đến 2028. SK Hynix hiện nắm giữ hơn 50% thị phần HBM3, trong khi Samsung đang tăng tốc để giành thị phần. Nếu AI tiếp tục phát triển với tốc độ hiện tại, lợi nhuận của hai gã khổng lồ này có thể tăng gấp 3-4 lần trong 2 năm tới. Và với đòn bẩy 2x, ETF sẽ mang lại lợi nhuận 6-8 lần — một mức sinh lời hấp dẫn đến mức không thể cưỡng lại.
Tuy nhiên, tôi nhận thấy một mô hình nguy hiểm. Sự tập trung quá mức vào hai cổ phiếu, kết hợp với đòn bẩy, tạo ra một “quả bom hẹn giờ” về thanh khoản. Trong quá khứ, tôi đã chứng kiến những đợt sụp đổ tương tự trong thế giới crypto — như vụ sụp đổ của Terra năm 2022. Khi một nhóm nhà đầu tư lớn cùng đặt cược theo một hướng, bất kỳ tin tức tiêu cực nào cũng có thể gây ra hiệu ứng domino: bán tháo hoảng loạn, các lệnh gọi ký quỹ, và sự sụp đổ của giá ETF nhanh hơn nhiều so với tài sản cơ sở.
Contrarian
Quan điểm phản trực giác của tôi là: trong khi phần lớn giới phân tích ca ngợi sự thông minh của các nhà đầu tư Hàn Quốc khi đón đầu sóng AI, tôi lại nhìn thấy một dấu hiệu cảnh báo. Sự tham gia quá đông của nhà đầu tư bán lẻ — đặc biệt là nhóm tuổi 40 — cho thấy niềm tin đã trở thành tín ngưỡng. Khi một thị trường bị chi phối bởi những người không chuyên, thường là dấu hiệu của một đỉnh đầu cơ. Tôi đã thấy điều này trong đợt ICO năm 2017, khi mọi người đều tin rằng bất kỳ dự án nào cũng có thể tăng 100 lần. Và tôi đã thấy nó trong đợt ETF Bitcoin năm 2024, khi dòng vốn đổ vào nhanh đến mức tôi phải cảnh báo về rủi ro điều chỉnh.
Hơn nữa, mô hình “đầu tư quốc gia” này có một điểm yếu cố hữu: nó đặt cược vào sự tiếp diễn của hiện trạng công nghệ. Nhưng lịch sử bán dẫn cho thấy, công nghệ có thể thay đổi nhanh chóng. Nếu một đối thủ như Micron hoặc một công ty Trung Quốc (như Changxin Memory Technologies) đạt được bước đột phá trong HBM thế hệ tiếp theo, lợi thế của Samsung và SK Hynix sẽ bị xói mòn. Khi đó, đòn bẩy sẽ làm tăng tốc độ sụp đổ, không phải tăng tốc độ tăng trưởng.
Takeaway
Câu hỏi không phải là liệu AI có thúc đẩy nhu cầu bộ nhớ hay không — điều đó gần như chắc chắn. Câu hỏi là: liệu thị trường đã định giá quá mức kỳ vọng đó hay chưa? Khi nhìn vào dòng vốn đòn bẩy tập trung từ giới siêu giàu Hàn Quốc, tôi nhận thấy một sự nhiệt tình nguy hiểm. Sụp đổ là dữ liệu, không phải kết thúc. Nhưng lần này, nếu kịch bản xấu nhất xảy ra, đó sẽ không chỉ là sự điều chỉnh — đó sẽ là một vụ sụp đổ mang tính hệ thống, ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống tài chính Hàn Quốc. Và những người nắm giữ ETF đòn bẩy sẽ là người đầu tiên lao dốc.
