Block: EPS +65% nhưng cổ phiếu giảm – Nghịch lý 'Sell the News' hay tín hiệu suy yếu?
Nguyễn Xuân
Block: EPS +65% nhưng cổ phiếu giảm – Nghịch lý 'Sell the News' hay tín hiệu suy yếu?
Bạn có tin không? Một công ty công bố lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS) tăng 65% so với cùng kỳ – nhưng cổ phiếu lại giảm. Đó là những gì vừa xảy ra với Block (trước đây là Square), công ty thanh toán và tiền điện tử của Jack Dorsey. Trong khi báo cáo tài chính cho thấy một 'cú bẻ lái' ngoạn mục về lợi nhuận, thị trường lại đáp lại bằng một cú giảm giá mạnh. Tại sao? Vì nhà đầu tư không còn chỉ nhìn vào quá khứ; họ đang đặt cược vào tương lai – và tương lai ấy đang bị che phủ bởi mây đen 'bền vững tăng trưởng'.
Hãy bỏ qua mấy câu 'cơ bản' kiểu 'Block là công ty công nghệ tài chính' – ai cũng biết. Cái cần nói ở đây là: EPS tăng 65% đến từ đâu? Từ hoạt động kinh doanh lõi (phí xử lý thanh toán, Cash App) hay từ khoản đầu tư Bitcoin? Nếu là cái sau, thì đây chẳng khác gì một 'cú lừa' kế toán. Tôi đã từng viết script Python để scrape dữ liệu ICO hồi 2017, và phát hiện ra rằng những dự án 'lợi nhuận ảo' thường sụp đổ trong 3 tháng. Block không phải ICO, nhưng nguyên lý thì giống: nếu lợi nhuận đến từ việc đánh giá lại tài sản (Bitcoin tăng giá), thì khi thị trường đảo chiều, lợi nhuận cũng bay hơi.
Tuy nhiên, sự thật phức tạp hơn. Block đã xây dựng một hệ sinh thái thanh toán thực sự: hàng triệu merchant dùng Square POS, hàng chục triệu người dùng Cash App. Doanh thu từ phí xử lý vẫn chiếm phần lớn. Nhưng vấn đề là 'tăng trưởng' – thước đo mà phố Wall ám ảnh – đang chậm lại. Khi một cổ phiếu tăng trưởng nóng (growth stock) bắt đầu có dấu hiệu chững, nhà đầu tư sẽ phạt nó ngay lập tức. Đó là lý do EPS +65% vẫn không đủ: họ muốn +80% hoặc +100%, và họ muốn thấy dòng tiền tự do (free cash flow) mạnh mẽ hơn.
Đây là lúc tôi muốn đưa ra một góc nhìn khác – thứ mà các bản tin tài chính thường bỏ qua. Sự sụt giảm cổ phiếu Block không chỉ phản ánh sự hoài nghi về Block, mà còn là một tín hiệu vĩ mô: nhà đầu tư đang lo sợ suy thoái tiêu dùng. Nếu người Mỹ bắt đầu thắt chặt chi tiêu, doanh thu của Cash App và Square sẽ giảm trước bất kỳ ai. Và khi bạn là một công ty thanh toán, việc bị coi là 'con cá vàng' trong bể kinh tế vĩ mô là một rủi ro tử thần. Hãy nhìn vào Afterpay – Block mua lại năm 2021 – mô hình 'mua trước trả sau' (BNPL) đang hứng chịu nợ xấu gia tăng. Nếu tỷ lệ nợ xấu của Afterpay tăng vọt, lợi nhuận của Block sẽ bị bào mòn nhanh hơn bạn nghĩ.
Vậy, đây là cơ hội hay bẫy? Tôi không phải là nhà môi giới chứng khoán, nhưng dựa trên kinh nghiệm theo dõi hơn 200 ICO và xây bot arbitrage DeFi năm 2020, tôi thấy một điều: thị trường thường phản ứng thái quá trong ngắn hạn. Nếu Block có thể vượt qua kỳ vọng về doanh thu và chỉ ra rằng lợi nhuận đến từ hoạt động kinh doanh lõi, thì cú giảm này có thể là cơ hội mua vào. Nhưng nếu ban lãnh đạo đưa ra hướng dẫn (guidance) yếu trong cuộc họp cổ đông, thì chuẩn bị tinh thần cho một đợt giảm sâu hơn.
Hãy theo dõi ba tín hiệu: (1) Doanh thu từ Bitcoin – nếu Block bán bớt Bitcoin để làm đẹp báo cáo, đó là dấu hiệu xấu. (2) Tăng trưởng người dùng hoạt động hàng tháng (MAU) của Cash App – nếu chững lại, bài toán tăng trưởng coi như thất bại. (3) Biên lợi nhuận gộp – nếu giảm, chi phí vận hành đang vượt khỏi tầm kiểm soát.
Cuối cùng, một câu hỏi để bạn tự trả lời: Liệu bạn có đủ can đảm để mua vào khi mọi người đang sợ hãi, hay bạn sẽ chờ đợi cho đến khi mọi thứ rõ ràng? Với tôi, tôi đã mở script của mình để theo dõi dòng tiền ETF Bitcoin và dữ liệu on-chain – tín hiệu từ ví công ty. Nếu thấy Block mua thêm Bitcoin, tôi sẽ vào lệnh. Nếu họ bán, tôi sẽ đứng ngoài. Đơn giản vậy thôi.